İlaç alerjisi

Tıbbi görüşmeler yalnızca İspanyolca veya İngilizce yapılır. Türkçe tıbbi görüşme sunulmamaktadır.

İlaç alerjisi nedir?

İlaç alerjisi, bağışıklık sisteminin belirli bir ilaca verdiği reaksiyondur. İntolerans ise başka mekanizmalara dayanır. Bağışıklık sistemi bu reaksiyonları farklı mekanizmalarla oluşturabilir; dolayısıyla tüm alerjik reaksiyonlar aynı değildir.

Başlıca şu reaksiyonlar ayırt edilir:

• Erken gelişen. Antikor aracılıdır; genellikle dakikalar içinde gelişir ve maruziyetten sonra 6 saate kadar ortaya çıkabilir.
• Gecikmiş. Hücre aracılıdır; saatler, günler hatta haftalar sonra gelişir.

Gerçekten ilaçlara alerjik miyim?

Şüpheli ilaç alerjilerinde bir paradoks vardır: birçok çalışma şunu göstermektedir:özellikle penisilinler olmak üzere beta-laktamlara alerjik olduğunu belirten hastaların %90’ına kadarı, uygun değerlendirme sonrasında bu ilaçları aslında tolere edebilir. Bu sonuçlar Avrupa ve Amerika’daki çalışmalarda gözlenmiştir.

İlaç alerjilerini hekime bildirmemenin sonuçları nispeten kolay anlaşılır: alerjik reaksiyon riski artar. Reaksiyon hafif veya ağır olabilir; şu tabloya kadar ilerleyebilir: anafilaksi, hızla başlayan ve yaşamı tehdit edebilen ağır bir alerjik reaksiyondur.

Ters yaklaşımın sonuçları daha az sezgiseldir: alerjiyi doğrulamak veya dışlamak için değerlendirme düşünmeden yaşam boyu ilaç alerjisi etiketi taşımak.

İlaç alerjisiyle mi doğulur?

Genellikle ilaçlara alerjik doğulmaz. Bununla birlikte bazı genetik yatkınlıklar, özellikle bazı antiviraller gibi belirli ilaçlara reaksiyon riskini artırabilir. Gerektiğinde hekim, bunların uygulanmasından önce uygun genetik incelemeleri yapar.

İlaç alerjisi, özellikle tekrarlayan maruziyetlerde ilaç kullanımından sonra gelişebilir. Risk büyük ölçüde ilaca, daha az ölçüde hastanın genetik özelliklerine bağlıdır. Bazı kemoterapi ilaçları ve antibiyotikler, örneğin kolesterolü kontrol etmek için kullanılan ilaçlardan daha çok alerjik reaksiyona yol açar.

Şu durumda ne olur: «alerjim varsa beta-laktamlara, özellikle penisilinlere »?

Vakaların %90’ında alerji doğrulanmasa bile «beta-laktam alerjisi» etiketinin sonuçları özellikle ABD ve Birleşik Krallık’ta araştırılmıştır. Bu etiketi taşıyan hastalar:

• Ortalama 0,59 günlük farkla daha uzun süre hastanede kalır.
• Ağır ishal gibi daha fazla yan etkisi olan ilaçlar alır.
• Daha geniş spektrumlu alternatif antibiyotikler alır; bunların kullanımı dirençli bakterilerin seçilmesini kolaylaştırır ve sonraki kullanımlarda etkililiği azaltabilir.
• Bazı bakteriler için beta-laktamlar en uygun tedaviyken daha az etkili ilaçlar alabilir.
• Hastane maliyetlerinin artmasına yol açar.
• Antibiyotik direnci sorunuyla ilişkilidir; yazı Avrupa’da yılda 25.000 ölüm tahminini sunar; bu rakam yayın bağlamında değerlendirilmelidir.
• Atıfta bulunulan çalışmalarda hastane içi ölüm oranları artmıştır.
• Genel halk sağlığı açısından olumsuz sonuçlar doğurur.

Diğer ilaç gruplarındaki yanlış alerji etiketlerinin sonuçları beta-laktamlar kadar araştırılmamış olsa da diğer antibiyotiklerde benzer etkiler mümkündür.

Gerçekten alerjik olan %10’luk hasta grubundaysam?

Alerji doğrulanırsa değerlendirmeyi yapan uzman ekip, tanıyı açıkça belirten yazılı bir rapor sağlamalıdır. Bazı antibiyotiklerde ve bazı hastalarda, ilgili grup içindekiler dâhil alternatif olarak kullanılabilecek antibiyotikleri kesin belirlemek için ek incelemeler gerekir.

Hastanın alerjik olduğu ilaç vazgeçilmezse uzman bir duyarsızlaştırma protokolü düşünebilir. Bu işlem, söz konusu tedavi için gereken süre boyunca geçici tolerans oluşturmayı amaçlar.

Olası ilaç alerjisini her zaman bildirmelisiniz. Uygun değerlendirme yapılana kadar gerçek alerji olasılığı sürer; daha önce reaksiyona yol açan ilacın yeniden verilmesi riskli olabilir.

İlaç alerjisi değerlendirmesi yaptırmalı mıyım?

Tanı bir alerji uzmanı tarafından konmamışsa uzman değerlendirmesi uygun olabilir. Yanlış tanı etiketi sonraki tedavileri olumsuz etkileyebilir.

Bununla birlikte riskleri yararından fazlaysa değerlendirme kontrendike olabilir. Deneyimli uzman bu yarar-risk dengesini inceler ve bakımı, yaşam süresini veya yaşam kalitesini iyileştirebilecek testleri önerir.

Şunu yapabilirsiniz: randevu alın ; ilaç alerjisi ve yaygın tedavileri hakkında daha fazla bilgi edinin.

Dr. Tito Rodríguez Bouza, bu alanda uluslararası başvuru kaynağı olan American Academy of Allergy, Asthma & Immunology’nin ilaç alerjisi önerilerine katkıda bulunmuştur.

Ayrıca ilaç alerjisi konusunda çok sayıda yayını ve kapsamlı deneyimi vardır; bunlar özgeçmişindesunulmaktadır. Bu sayfada belirtilen makaleler aşağıdadır.

• Legere HJ, 3rd, Palis RI, Rodriguez Bouza T, Uluer AZ, Castells MC: A safe protocol for rapid desensitization in patients with cystic fibrosis and antibiotic hypersensitivity. J Cyst Fibros 2009;8:418-424.

• Brennan PJ, Rodriguez Bouza T, Hsu FI, Sloane DE, Castells MC: Hypersensitivity reactions to mAbs: 105 desensitizations in 23 patients, from evaluation to treatment. J Allergy Clin Immunol 2009;124:1259-1266.

• Al-Ahmad M, Rodriguez Bouza T, Arifhodzic N: PCN allergy evaluation: experience from a drug allergy clinic in an Arabian Gulf Country, Kuwait. Asia Pac Allergy 2014;4:106-112.

• Al-Ahmad M, Rodriguez Bouza T: Pattern of inpatient referrals to a drug allergy unit in Kuwait. Eur Ann Allergy Clin Immunol 2017;49:276-280.

• Al-Ahmad M, Bouza TR: Successful desensitization to radiocontrast media in two high-risk cardiac patients. Ann Saudi Med 2017;37:333-335.

• Al-Ahmad M, Rodriguez-Bouza T: Drug allergy evaluation for betalactam hypersensitivity: Cross-reactivity with cephalosporines, carbapenems and negative predictive value. Asian Pac J Allergy Immunol 2018;36:27-31.

• Al-Ahmad M, Rodriguez-Bouza T, Nurkic M: Establishing a Safe Administration of ASA in Cardiovascular Patients with Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drug Hypersensitivity with Skin and/or Respiratory Involvement. Int Arch Allergy Immunol 2018;175:237-245.

• Al-Ahmad M, Jusufovic E, Musa F, Rodriguez-Bouza T. National Drug Allergy Registry Drug allergy profile from a National Drug Allergy Registry. Frontiers in Pharmacology. 2020;11:2036.

Ayrıca bir kitap bölümü yayımlamış ve doktora tezini ilaç alerjisine ayırmıştır.

• Bölüm: Rapid Desensitizations for Antibiotic-Induced Hypersensitivity Reactions and Anaphylaxis

• Doktora tezi: «Mast hücresi–IgE hızlı duyarsızlaştırmasının in vitro öngörü modeli: anafilaksi hastalarında kemoterapiler, monoklonal antikorlar, antibiyotikler ve besinler için klinik uygulama»